ROI – wszystko, co musisz wiedzieć

W świecie finansów inwestycje realizuje się z myślą o jak największych zyskach. Podobnie jest (a przynajmniej powinno być) przy podejmowaniu działań związanych z marketingiem, realizacji projektów IT czy szkoleniu personelu. ROI jest wskaźnikiem, który pomaga mierzyć opłacalność każdej z inwestycji. Dowiedz się więcej!

Co to jest ROI? To skrót oznaczający Return On Investment, co dosłownie oznacza zwrot z inwestycji. Dokładniejszym polskim określeniem jest jednak wskaźnik rentowności inwestycji i właśnie takiego sformułowania używa się najczęściej. ROI pozwala więc obliczyć, czy dana lokata kapitału się opłaca – niezależnie od tego, o jaki rodzaj przedsięwzięcia chodzi. Wskaźnika używa się do badania rentowności działań marketingowych, ale również najróżniejszych projektów. Może być wyrażany procentowo lub liczbowo.

ROI – jak obliczyć?

W przypadku inwestycji gotówkowych można dość łatwo wskazać wartość ROI. Jak obliczyć wskaźnik? Jeśli firma zainwestuje np. 1 mln zł i zarobi na tym 100 tys. zł, można powiedzieć, że wskaźnik ROI wynosi 10%. Nie zawsze jest to jednak takie proste. Inwestycje w firmie często przynoszą bowiem długofalowe skutki, które w dodatku niejednokrotnie dotyczą nie tylko zwiększenia przychodów. Czasami bada się więc również SROI, co oznacza Social Return On Investment (społeczną opłacalność projektu).

Jak obliczyć ROI? Wzór bazowy wskazuje, że jest to zysk netto podzielony przez kapitał inwestycji i pomnożony przez 100 procent. Zysk netto jest rozumiany jako przychody po odjęciu kosztów (w tym kosztów produkcji czy reklamy), natomiast kapitał to wszystkie koszty poniesione w celu osiągnięcia owego zysku. Im dokładniejsze monitorowanie wszystkich wydatków oraz przychodów, które zapewniła dana inwestycja, tym bardziej miarodajny wskaźnik ROI.

Gdzie i kiedy stosuje się wskaźnik ROI?

Jak w praktyce używa się wskaźnika ROI? Jest on szczególnie przydatny dla firm prowadzących działalność online. Bardzo często mierzy się w ten sposób skuteczność kampanii reklamowych, realizowanych np. za pośrednictwem Google Ads czy mediów społecznościowych. Można go również stosować przy tradycyjnych formach reklamy. Wskaźnik ROI jest też bardzo przydatny przy ocenie skuteczności pozycjonowania strony – pozwala sprawdzić, w jaki sposób działania SEO (i wydane na to pieniądze) przekładają się na zwiększenie zysków.

Dobrym pomysłem może być skorzystanie ze wzoru na ROI przy inwestycjach w szkolenia. Ważne bowiem, aby wydatki poniesione na dokształcanie przyniosły firmie realną wartość. Tak naprawdę jest to jednak uniwersalne narzędzie, które może być stosowane przy każdym przedsięwzięciu pochłaniającym środki finansowe, które realizuje się w celu uzyskania zysku.

Co ważne, można go wykorzystać nie tylko do weryfikacji działań, ale też sprawdzania różnych ich wariantów w celu maksymalizacji zysków. Dlatego jest niezwykle przydatny.

ROI – interpretacja

Sama wiedza, jak obliczyć ROI nie wystarczy. Niezbędna jest również właściwa interpretacja wyniku. Podstawową informacją jest to, czy wskaźnik ROI jest ujemny, czy też dodatni. Ta pierwsza sytuacja oznacza niepowodzenie inwestycji, druga – że była ona opłacalna.

Bardzo często porównuje się też wskaźnik ROI do wartości średniego ważonego kosztu kapitału (WACC). W tym kontekście wskaźnik ROI wyższy od WACC oznacza opłacalność inwestycji, a wskaźnik ROI niższy od WACC – brak tej opłacalności.

Dużym atutem wskaźnika ROI jest przejrzystość i łatwości interpretacji. Dzięki niemu można łatwo oszacować, jaki zysk generuje każda wydana złotówka. Przykładowo wskaźnik ROI wynoszący 50 proc. oznacza, że z każda wydana złotówka przynosi 50 gr zysku.

Ciągłe badanie i interpretacja ROI w kontekście realizowanych działań pozwalają wybierać tylko najbardziej rentowne przedsięwzięcia przy jednoczesnej eliminacji tych nieopłacalnych. W efekcie prowadzi to do konsekwentnego zwiększania zysków i wytyczania właściwych ścieżek rozwoju. Jest to ważne narzędzie w planowaniu wydatków i zagospodarowania budżetu przedsiębiorstwa.

Wskaźnik ROI – wady i zalety

Wskaźnik ROI jest powszechnie stosowany ze względu na swoje zalety:

• brak konieczności wykonywania trudnych obliczeń,
• brak konieczności zastosowania skomplikowanego oprogramowania,
• możliwość zastosowania do różnorodnych działań,
• prosty w interpretacji wynik.

Nie oznacza to jednak, że wskaźnik ROI jest pozbawiony wad. Łatwo można zauważyć, że nie uwzględnia on zmian wartości pieniądza w czasie, co może być problematyczne – szczególnie przy wysokiej inflacji oraz długoterminowych inwestycjach. Nie podaje też przyczyn osiągniętego wyniku, a więc sam w sobie nie zapewnia dogłębnej analizy rentowności podejmowanych działań. Ponadto nie uwzględnia wspomnianych już wcześniej społecznych korzyści ze zrealizowanej inwestycji.

Graniczna stopa zwrotu wyznaczana przez ROI nie jest też do końca obiektywna, ponieważ nie sposób uwzględnić w obliczeniach wskaźnika takich czynników jak koszty pracy, czy koszty technologii. Mimo pewnych ograniczeń wskaźnik ROI jest jednak bardzo przydatny!

Wskaźnik ROI – pomiar efektywności i optymalizacja działań

Wskaźnik ROI służy przede wszystkim do pomiaru efektywności. Jego odpowiednia analiza w połączeniu z innymi metodami badań pozwala również na optymalizację realizowanego przedsięwzięcia, szczególnie w zakresie marketingu czy pozycjonowania. Tam, gdzie działania nie przynoszą konkretnych wyników finansowych (ponieważ służą np. do generowania ruchu na stronie), należy ustalić umowną wartość konwersji. Pozwoli to zmierzyć rentowność każdej realizowanej inwestycji.

Testując różne opcje reklamy czy innych działań, warto obliczać ROI dla każdego z nich. Jest to prosty sposób na optymalizację kampanii oraz sprawdzanie, jak w praktyce radzą sobie poszczególne rozwiązania. Analiza tego typu, która jest przeprowadzana na bieżąco, pozwala kontrolować wykorzystanie dostępnego budżetu i zapewnia firmie maksymalne korzyści.